Kabinet wil vergoeding ongecontracteerde ggz schrappen: wat nu?
Bijgewerkt op: 6 dagen geleden
Op 2 oktober stuurde minister Hermans van VWS de Toekomstbrief mentale gezondheid en ggz naar de Tweede Kamer. Eén maatregel daaruit raakt vrijgevestigden en kleine instellingen harder dan alle andere: de vergoeding van niet-gecontracteerde zorg verdwijnt. Zorgkrant.nl bracht het bericht op 5 oktober. Wie zonder contract werkt, of daar deels op leunt, moet nu gaan rekenen.
Wat er in de brief staat
Het kabinet ziet drie problemen: lange wachtlijsten, oplopende personeelstekorten en mensen met ernstige psychische problemen die geen passende zorg vinden. Het antwoord is een pakket dat de schaarse capaciteit richt op de zwaarste zorgvragen. Groepsbehandeling en hybride behandeling krijgen de voorkeur als dat kan. Er komt meer duidelijkheid over wanneer behandeling bij lichte klachten nog zin heeft, om overbehandeling tegen te gaan. Aanbieders en verzekeraars krijgen financiële prikkels om mensen met ernstige problematiek voorrang te geven. Stelselhervormingen worden eerst in de praktijk getest. En daartussen, in één zin, staat de afschaffing van de vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg.
Wie nu zonder contract werkt, krijgt van de verzekeraar van de cliënt doorgaans 65 tot 85 procent van het gemiddeld gecontracteerde tarief vergoed, afhankelijk van de polis. Dat percentage gaat volgens het kabinet naar nul.
Hoe hard is dit?
Het is een plan, nog geen wet. De vrije keuze van zorgverlener zit in artikel 13 van de Zorgverzekeringswet. Om die vergoeding te schrappen is een wetswijziging nodig die door Tweede én Eerste Kamer moet. In 2014 strandde een vergelijkbaar voorstel van minister Schippers in de Eerste Kamer. Dat kan opnieuw gebeuren.
Reken er niet op. De maatregel staat al in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA, met een overgangsperiode en 2029 als beoogd jaar, en de brief van 2 oktober laat zien dat het kabinet er gewoon mee doorgaat. De tegenargumenten liggen al maanden op tafel. MIND waarschuwde in juni dat rigoureus afschaffen leidt tot langere wachtlijsten en tot mensen die afhaken. De LVVP wijst erop dat ongecontracteerde zorg vaak juist goedkoper is en dat vrijgevestigden wel degelijk zware problematiek behandelen. Het kabinet heeft dat gehoord en kiest toch voor afschaffen.
Onze inschatting: dit gaat door, hooguit later of met een langere overgang dan gepland.
Wie in 2029 nog contractvrij werkt, behandelt cliënten die alles zelf betalen. Of behandelt ze niet.
Wat dit betekent voor een kleine praktijk
Begin met één getal. Welk deel van je omzet komt nu uit ongecontracteerde zorg, per verzekeraar? Voor de ene praktijk is dat een paar procent, voor de andere de helft. Dat cijfer bepaalt hoeveel haast je hebt en hoeveel ruimte je hebt om te kiezen.
Haal de contractvraag weer van de plank. Ook als je die jaren geleden bewust hebt dichtgedaan. Het inkoopbeleid voor 2027 ligt bij de verzekeraars, en de voorwaarden zijn nog steeds het echte strijdpunt. De LVVP meldde eind september dat Menzis na vragen een strafkorting schrapte en dat VGZ toelichting gaf op het percentage per beroep. Een contract is dus geen kwestie van tekenen bij het kruisje. Vraag door en kijk of een contract bij één of twee verzekeraars die in jouw regio sterk zijn het grootste deel van je cliënten al dekt.
Vergeet je huidige cliënten niet. Wie nu in behandeling is zonder contract, hoort tijdig van jou wat er verandert en wanneer. Niets is zo vervelend als een cliënt die het van de verzekeraar hoort.
En dan de administratie. Een contract brengt regels mee: omzetplafonds, exclusiecriteria, verantwoording over behandelduur en over de keuze voor individueel of groep. De brief is duidelijk dat groepsbehandeling en hybride behandeling de voorkeur krijgen, dus verzekeraars gaan daar in de inkoop op sturen. Je moet straks uit je dossier kunnen laten zien wat je deed en hoe lang, zonder dat je daar avonden aan kwijt bent. Voor een praktijk met twee of drie behandelaren is dat het verschil tussen een contract dat werkt en een contract dat je leegzuigt.
Daar ligt ook een verantwoordelijkheid voor ons als EPD-leverancier. Bij Scrivio bouwen we de administratie zo dat verslaglegging en verantwoording grotendeels uit het behandelproces zelf volgen. Meer contracten mogen niet betekenen dat behandelaren minder tijd voor cliënten overhouden.
Bron: Zorgkrant.nl, Het kabinet heeft maatregelen voor mentale gezondheid en ggz gepresenteerd (5 oktober 2026). Aanvullend: persbericht Rijksoverheid, 2 oktober 2026; MIND over de spelregels voor ggz-inkoop; LVVP-nieuws over contractering. Foto: Lisa Amann via Unsplash.
