GGZ-tarieven 2026 met terugwerkende kracht aangepast: dit betekent het voor jouw praktijk

Het is begin juli. Je contract voor 2026 is al maanden getekend. Je declaraties lopen, je omzet is min of meer voorspelbaar, en je was net van plan om de zomer te gebruiken om eindelijk eens níet aan je administratie te denken.

En dan besluit de NZa dat de tarieven waar je het hele jaar al mee werkt, toch niet klopten. Met terugwerkende kracht tot 1 januari.

In dit artikel leg ik uit wat er precies is gebeurd, wat het voor jouw praktijk betekent, en waarom dit nieuws samenvalt met iets dat minstens zo belangrijk is: de contractering voor 2027, die op dit moment in volle gang is. Twee ontwikkelingen, één rode draad. Daarover straks meer.

Wat er is gebeurd

Even terugspoelen. De NZa deed een groot kostprijsonderzoek en stelde daarmee de tarieven voor 2026 vast. Voor veel beroepen pakten die tarieven fors lager uit dan verwacht. Bij vrijgevestigde psychiaters daalden de tarieven voor de meest voorkomende consulten met zo’n 9 tot 10 procent. De LVVP stapte naar de rechter, won gedeeltelijk, en voor gz-psychologen, psychotherapeuten en klinisch psychologen werden de tarieven van 2025 uiteindelijk alleen geïndexeerd.

Maar daarmee was het niet klaar. Zorgaanbieders, beroepsverenigingen, brancheorganisaties en zelfs zorgverzekeraars dienden bezwaar in tegen de tarieven die wél op het kostprijsonderzoek waren gebaseerd. Eind juni kwam de uitspraak: de NZa verklaart de meeste bezwaren ongegrond, maar geeft de bezwaarmakers op drie punten gedeeltelijk gelijk.

Het gevolg: een aantal tarieven voor vrijgevestigde praktijken gaat omhoog. Het gaat om consulten van vrijgevestigde verpleegkundig specialisten, psychiaters en vaktherapeuten. Er komt onder andere een hogere vergoeding voor eerstelijns diagnostiek, zoals laboratoriumonderzoek, en voor de arbeidsinzet van praktijkhouders.

En nu komt het: de NZa heeft deze nieuwe tarieven vastgelegd in een herziene tariefbeschikking die geldt met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026.

Terugwerkende kracht klinkt mooi, maar wat heb je eraan?

Hier wordt het interessant, en eerlijk gezegd ook een beetje ongemakkelijk.

Een hoger maximumtarief betekent namelijk niet automatisch meer geld op je rekening. De NZa stelt maximumtarieven vast. Wat jij daadwerkelijk krijgt, hangt af van je contract. Werk je ongecontracteerd, dan declareer je tegen (een deel van) het NZa-tarief en profiteer je vrij direct. Heb je een contract met een percentage van het NZa-maximum, dan is de vraag: rekent je zorgverzekeraar dat percentage nu over het nieuwe, hogere maximum?

De NZa laat dat nadrukkelijk open. Het is aan zorgverzekeraars en zorgaanbieders om te bepalen wat de herziene beschikking betekent voor hun contractafspraken. Ze kúnnen nieuwe afspraken maken, maar het hoeft niet. Dat valt binnen hun onderhandelingsruimte, aldus de NZa.

Vertaald naar de praktijk: als jij niets doet, gebeurt er waarschijnlijk niets.

Ben je verpleegkundig specialist, psychiater of vaktherapeut in een vrijgevestigde setting, of doe je eerstelijns diagnostiek? Pak dan je contract erbij. Kijk hoe je tarief is gedefinieerd. Staat er een vast bedrag, of een percentage van het geldende NZa-maximum? In dat laatste geval is er iets te halen, mogelijk over het hele eerste halfjaar. Dat vraagt om een herberekening van wat je al hebt gedeclareerd, en dus om een administratie waarin je precies kunt terugvinden welke prestaties je wanneer tegen welk tarief hebt weggeschreven.

En daar zit het eerste ongemak. Voor een praktijk waar de declaraties netjes aan de bron kloppen, is dat een kwestie van een rapportje draaien. Voor een praktijk waar de administratie een verzameling losse eindjes is, wordt het terughalen van zes maanden declaratiegeschiedenis een project op zich. Terwijl het over jouw geld gaat.

Ondertussen, in dezelfde zomer: de contractering 2027

Alsof dat nog niet genoeg is, loopt op dit moment de contractering voor 2027. De zorgverzekeraars hebben hun inkoopbeleid gepubliceerd, de vragenlijsten verschijnen in VECOZO, en de deadlines verschillen per verzekeraar. Wie een vragenlijst mist, maakt vrijwel geen kans meer op een contract voor volgend jaar. Zo simpel is het.

Maar het echte nieuws zit niet in de deadlines. Het zit in wát er wordt gevraagd. Het inkoopbeleid voor 2027 laat een duidelijke verschuiving zien: zorgverzekeraars gaan sturen op data uit jouw praktijk.

Neem Zilveren Kruis. Die neemt vanaf 2027 de instroom van nieuwe, unieke cliënten mee als factor in je tariefpercentage. Neem je minder nieuwe cliënten in zorg dan een vooraf vastgesteld instroompercentage, dan volgt een afslag op je tarief. Daarnaast wordt van praktijken verwacht dat ze de zorgvraagtypering zorgvuldig aanleveren op de declaratie, en worden alleen nog praktijken gecontracteerd met een keurmerk of visitatiecertificaat. Ook het label voor digitale consulten op de declaratie is inmiddels een standaardverwachting, en exclusiecriteria zijn sinds de afspraken in het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord in principe verleden tijd.

Je kunt daar van alles van vinden. Dat mag ook, en de beroepsverenigingen voeren die discussie gelukkig stevig. Maar los van wat je ervan vindt, is er een nuchtere constatering: je tarief wordt de komende jaren steeds directer gekoppeld aan wat er in je administratie staat.

De rode draad: je administratie is geld waard geworden

En daarmee komen de twee verhalen van deze zomer samen.

De tariefaanpassing met terugwerkende kracht laat zien dat je moet kunnen terugkijken: welke prestaties heb ik gedeclareerd, tegen welk tarief, en klopt dat nog met de nieuwe beschikking? De contractering 2027 laat zien dat je moet kunnen aantonen: hoeveel nieuwe cliënten stromen er in, lever ik mijn zorgvraagtypering aan, label ik mijn digitale consulten?

In beide gevallen is het antwoord geen kwestie van hard werken achteraf, maar van goed vastleggen aan de voorkant. Een praktijk waar elke prestatie meteen op de juiste plek staat, met het juiste tarief, de juiste labels en de juiste typering, hoeft in situaties als deze niets te repareren. Die draait een overzicht en weet binnen tien minuten wat de herziene tariefbeschikking waard is, en of het instroompercentage van volgend jaar haalbaar is.

Een praktijk waar dat niet zo is, betaalt twee keer. Eén keer in avonduren die opgaan aan reconstrueren. En één keer in geld dat blijft liggen, omdat herdeclareren te veel gedoe is of omdat de cijfers voor de verzekeraar niet hard te maken zijn.

Dat is de stille verschuiving in de GGZ die achter al dit nieuws zit. Administratie was lang iets dat je moest doen omdat het moest. Het wordt steeds meer iets dat bepaalt wat je verdient. Niet omdat jij ineens een boekhouder bent geworden, maar omdat tarieven, contracten en toezicht allemaal aan dezelfde bron hangen: de data in je EPD.

Wat je deze maand concreet doet

Geen groot project, wel drie dingen die je niet moet laten liggen. Check ten eerste je vragenlijsten in VECOZO en de bijbehorende deadlines per zorgverzekeraar; de LVVP houdt daar voor leden een overzicht van bij. Kijk ten tweede, als je psychiater, verpleegkundig specialist of vaktherapeut bent of eerstelijns diagnostiek levert, wat de herziene tariefbeschikking voor jouw tarieven betekent en hoe je contract omgaat met een gewijzigd NZa-maximum. En stel jezelf ten derde de vraag die belangrijker is dan beide: als een verzekeraar of de NZa mij morgen om deze cijfers vraagt, hoe lang ben ik dan bezig?

Is het antwoord “een paar minuten”, dan zit je goed. Is het antwoord “een paar avonden”, dan is het probleem niet deze tariefbeschikking of dat instroompercentage. Dan is het probleem je systeem.

De regels gaan de komende jaren vaker veranderen, vaker halverwege het jaar, en vaker met een datakoppeling eraan. Daar kun je niets aan doen. Waar je wél iets aan kunt doen, is zorgen dat elke verandering voor jou een rapportje is in plaats van een reconstructie.

Scrivio is een AI-native EPD voor zelfstandige en kleine GGZ-praktijken. Tarieven, zorgvraagtypering en declaraties kloppen vanaf de bron, zodat een gewijzigde tariefbeschikking of een nieuwe contracteis geen project wordt, maar een druk op de knop.