Wet DIAZ: wat de nieuwe inlogregels betekenen voor je praktijk

Op 6 oktober stemt de Tweede Kamer over de Wet DIAZ. Die wet bepaalt hoe jij en je collega's straks inloggen op systemen met cliëntgegevens. De UZI-pas verdwijnt op termijn. In de plaats komt een landelijk register, Dezi, met meerdere toegestane inlogmiddelen. Het klinkt als iets voor grote instellingen met een eigen IT-afdeling. Juist in een kleine praktijk voel je elke extra inlogstap en elke extra factuur.

Wat er speelt

DIAZ staat voor digitale identificatie en authenticatie in de zorg. Het wetsvoorstel (nummer 36702) wijzigt de Wabvpz en de Jeugdwet en ligt sinds maart 2025 bij de Kamer. Op 24 september 2026 werd het plenair behandeld. De kern: één overheidsregister waarin zorgaanbieders en zorgmedewerkers staan ingeschreven, gekoppeld aan bronregisters zoals BIG, KVK en BRP. Wie in dat register staat, logt in met een goedgekeurd middel op het hoogste eIDAS-betrouwbaarheidsniveau. Dat kan DigiD zijn, een digitale wallet of een zorgpas. Niet langer alleen de UZI-pas.

Het idee is te volgen. Het UZI-stelsel is duur en star, en past slecht bij een zorgveld waarin mensen bij meerdere aanbieders werken. Een systeem dat de identiteit landelijk vastlegt en het inlogmiddel daarvan loskoppelt, kan goedkoper en flexibeler zijn. Nictiz noemt mogelijk lagere totale kosten voor authenticatie als een van de verwachte voordelen.

Waar het schuurt

Acht zorgorganisaties, waaronder de Nederlandse ggz, de LHV, InEen en de NVZ, legden vlak voor het debat gezamenlijk hun bezwaren bij de Kamer neer. Die punten komen rechtstreeks uit de spreekkamer. Zorgverleners die buiten de deur werken komen niet bij het dossier. Waarnemers kunnen niet snel inloggen. En wie meerdere systemen gebruikt moet zich telkens opnieuw aanmelden, omdat single sign-on onder de nieuwe regels onder druk staat. Daar kwamen jaarlijkse kosten per medewerker bovenop.

De Kamer luisterde. PVV-Kamerlid Maeijer vroeg of de 25 miljoen euro die voor de invoering is gereserveerd genoeg is, juist voor kleinere aanbieders. VVD-Kamerlid Wendel wilde minder regeldruk, geen stapeling. Kamerlid Bushoff diende een motie in om single sign-on te behouden, in overleg met de IGJ en de Autoriteit Persoonsgegevens. De minister gaf die motie oordeel Kamer.

Wat de minister toezegde

De minister van VWS kwam de critici tijdens het debat tegemoet op punten die voor een kleine praktijk tellen. De jaarlijkse bijdrage per zorgmedewerker wordt een eenmalig bedrag van 50 euro. De huidige UZI-middelen blijven elf maanden langer geldig, tot 30 september 2029. De lopende Dezi-pilots worden eerst geëvalueerd voordat de uitvoeringsregels definitief worden vastgesteld. Een nota van wijziging met die aanpassingen is aangekondigd.

Na de stemming van 6 oktober gaat het voorstel naar de Eerste Kamer.

Wat dit betekent voor je praktijk

Nu nog niets. De LHV zegt het letterlijk: in de dagelijkse werkzaamheden verandert er op dit moment niets. Je UZI-pas blijft werken. Niemand hoeft morgen iets te installeren.

Maar reken erop dat dit komt. De invoering is al eerder vertraagd, onder meer door de kabinetsval van 2025, en VWS schreef toen dat de datum van verplichtstelling daar niet mee opschuift. Wat kun je nu al doen?

Kijk wanneer je UZI-passen verlopen. Met de verlenging tot september 2029 hoef je er waarschijnlijk geen nieuwe meer voor de overgang aan te schaffen. Dat scheelt geld.

Vraag je softwareleverancier hoe die omgaat met Dezi. Een EPD moet straks meerdere inlogmiddelen ondersteunen op het hoogste betrouwbaarheidsniveau. Een leverancier die daar nu geen antwoord op heeft, heeft het straks waarschijnlijk ook niet.

En houd de uitwerking van single sign-on in de gaten. Voor een praktijk met twee of drie behandelaren die per dag tussen dossier, agenda, declaratieportaal en beveiligde mail schakelen is telkens opnieuw inloggen geen detail. Over de motie van Bushoff wordt op 6 oktober ook gestemd.

De richting van Wet DIAZ is goed. Eén identiteit en meerdere inlogmiddelen in plaats van één dure pas. Maar de wet is geschreven met de grote instelling voor ogen en moet werken in een praktijk aan huis, waar één behandelaar zelf de administratie doet. Dat de minister de kosten eenmalig maakt en de overgang rekt, laat zien dat die boodschap is geland. Of het genoeg is, weten we pas na de evaluatie van de pilots.

Bij Scrivio volgen we dit op de voet, omdat inloggen voor onze gebruikers nooit een dagtaak mag worden. Dezi wordt een onderdeel van het EPD zoals de UZI-pas dat nu is. Dat is werk voor ons, niet voor de praktijkhouder.

Bron: NVZ, Tweede Kamer in debat over Wet DIAZ (30 september 2026). Aanvullend: LHV, Onze zorgen over nieuwe inlogwet krijgen gehoor in Tweede Kamer (2 oktober 2026); plenair verslag Tweede Kamer 24 september 2026; Nictiz over het wetsvoorstel DIAZ.